નવસારી કૃષિ યુનિવર્સિટી (NAU) ખાતે ‘પ્રાકૃતિક ખેતી પાક પરિસંવાદ’ : ૨૫૦થી વધુ ખેડૂતોએ મેળવ્યું તકનીકી માર્ગદર્શન
નવસારી : નવસારી કૃષિ યુનિવર્સિટી (NAU) ના સેન્ટ્રલ એક્ઝામિનેશન હોલ ખાતે ૧૦ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ ના રોજ "પ્રાકૃતિક ખેતી પાક પરિસંવાદ" (Natural Farming Crop Symposium) નું ભવ્ય અને સફળ આયોજન કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્ર (KVK), નવસારી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. આ સેમિનારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રાસાયણિક ખાતરો અને જંતુનાશકો મુક્ત ખેતી પદ્ધતિઓને પ્રોત્સાહન આપીને જમીનની ફળદ્રુપતા વધારવા તેમજ ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત કરવાનો હતો.
એલ નીનો (El Niño) ની અસરો સામે પ્રાકૃતિક ખેતી એક સચોટ ઉપાય: વાઇસ ચાન્સેલર
આ કાર્યક્રમનું ઉદ્ઘાટન યુનિવર્સિટીના માનનીય વાઇસ ચાન્સેલર ડૉ. આર. એમ. નાઈક ની ગરિમામય ઉપસ્થિતિ અને અધ્યક્ષતામાં કરવામાં આવ્યું હતું.
-
- હવામાન પરિવર્તન સામે રક્ષણ: પોતાના પ્રમુખીય પ્રવચનમાં વાઇસ ચાન્સેલર ડૉ. નાઈકે બદલાતા વાતાવરણ અને ખાસ કરીને એલ નીનો (El Niño) ની પરિસ્થિતિ વચ્ચે પ્રાકૃતિક ખેતીની અનિવાર્યતા પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે ખેડૂતોને આબોહવા-પ્રતિરોધક (Climate-Resilient) પાક પદ્ધતિઓ અપનાવવા પ્રેરિત કર્યા હતા.
- બ્રાન્ડિંગ અને માર્કેટિંગની જરૂરિયાત: ડૉ. નાઈકે વધુમાં ઉમેર્યું કે, પ્રાકૃતિક ખેતી દ્વારા ઉત્પાદિત થયેલા પાકોનું યોગ્ય માર્કેટિંગ, બ્રાન્ડિંગ અને મૂલ્યવર્ધન (Value Addition) કરવું અત્યંત જરૂરી છે જેથી ખેડૂતોને બજારમાં પાકના પ્રીમિયમ ભાવો મળી શકે.
તકનીકી સત્રો અને જ્ઞાનનું આદાન-પ્રદાન
કાર્યક્રમની શરૂઆત KVK નવસારીના વરિષ્ઠ વૈજ્ઞાનિક અને વડા ડૉ. સુમિત આર. સાળુંખે ના સ્વાગત પ્રવચનથી થઈ હતી. જ્યારે વિસ્તરણ શિક્ષણ નિયામક ડૉ. હેમંત શર્મા એ પણ પ્રાસંગિક માર્ગદર્શન પૂરું પાડ્યું હતું.
- પાંચ મૂળભૂત સિદ્ધાંતો: યુનિવર્સિટીના રજિસ્ટ્રાર ડૉ. એચ. એમ. વિરડિયા અને સંશોધન સહ-નિયામક તેમજ પ્રાકૃતિક ખેતીના નોડલ ઓફિસર ડૉ. લલિત મહાત્મા એ ઉપસ્થિત ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતીના ૫ મૂળભૂત સિદ્ધાંતો વિગતવાર સમજાવ્યા હતા. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ પદ્ધતિથી ખેતી ખર્ચમાં મોટો ઘટાડો થાય છે અને પર્યાવરણીય સંતુલન જળવાય છે.
- વિશેષજ્ઞોનું માર્ગદર્શન: તકનીકી સત્રમાં યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકો ડૉ. પી. કે. દૂબે અને ડૉ. નિલેશ કાવડ દ્વારા ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક પાક સંરક્ષણ અંગેના મહત્વના નુસખાઓનું જીવંત માર્ગદર્શન અપાયું હતું. આ સાથે પ્રગતિશીલ ખેડૂતોએ પણ પ્રાકૃતિક ખેતીના પોતાના વાસ્તવિક અનુભવો અને સફળતાની ગાથાઓ અન્ય ખેડૂતો સમક્ષ રજૂ કરી હતી.
૨૫૦ થી વધુ ખેડૂતોને ‘વર્મી બેડ’ નું વિનામૂલ્યે વિતરણ
આ પરિસંવાદમાં સમગ્ર જિલ્લામાંથી ૨૫૦ થી વધુ પ્રગતિશીલ ખેડૂતોએ ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લીધો હતો. ખેડૂતો વ્યવહારિક રૂપે આ પદ્ધતિ શરૂ કરી શકે તે માટે કાર્યક્રમના અંતે મહાનુભાવોના હસ્તે ખેડૂતોને વિનામૂલ્યે વર્મી બેડ (Vermi Beds) નું વિતરણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટ “આઉટ સ્કેલિંગ ઓફ નેચરલ ફાર્મિંગ” (Out scaling of Natural farming) યોજના હેઠળ જમીનની ફળદ્રુપતા પુનઃસ્થાપિત કરવાના હેતુથી સફળતાપૂર્વક યોજવામાં આવ્યો હતો.
Follow Us:
સંબધિત સમાચાર
